TUTUKLULUK KONUSUNDA AIHM’e BAŞVURU YAPILIRKEN (20.02.2018 Tarihli Güncel başvuru formunda ) MUTLAKA DEĞİŞTİRİLMESİ GEREKEN YERLERE İLİŞKİN AÇIKLAMA

1- Bu açıklamalar, TUTUKLAMA konusunda hazırlanan ve Şubat 2018 tarihinde güncellenerek yeniden yayınlanan ekteki klasik tutukluluk başvuru formu ve eklerini ilgilendirmektedir.
2- Bahse konu başvuru formu ve eklerini kullanarak AİHM’ye tutukluluk konusunda başvuru yapanların bu başvurularının URGENT (acil) başvurular kategorisinde incelenebilmesi için, AİHS’te korunan haklardan birini kullandıkları için tutuklandıklarını başvuru formu ve/veya başvuru mektubunda açıkça göstermeleri gerekmektedir.

3- Bu hususta her bir başvurucunun hangi gerekçe ile tutuklandığını bilmeden, herkesi kapsayacak bir şablon cümle yazmak imkânsızdır. Bu nedenle, bu konuda AİHM’yi ikna edecek şekilde gerekçe yazmak başvuruculara veya yakınlarına düşmektedir.

4- Bu hususta örnek başvuru formunun 13. sayfasında “69. Açıklamalar” başlığı altındaki kutucukta örnek bir gerekçe yazılmış olup, bu gerekçeden yararlanarak, 69. kutucuktaki bilgiyi durumunuza uyarlayınız.

5- Örneğin, Aktifsen isimli KHK ile kapatılan bir sendikanın üyesi olduğunuz gerekçesiyle tutuklandıysanız ve tutuk
lamaya ilişkin sorgularda ve kararlarda bu hususa dayanılıyorsa, belgelerini de ekleyerek, şu gerekçeyi yazabilirsiniz:

6- … “Başvurucu Aktifsen isimli bir derneğe üye olduğu için tutuklanmış olup (bkz. Ek …), başvurucunun bu derneğe üye olduğu ve aidat yatırdığı veya faaliyetlerine katıldığı tarihte, bu dernek yasal bir dernek olarak varlığını sürdürmekteydi. Yasal bir derneğe üyelik nedeniyle tutuklanmış olup, başvurucu AİHS’de korunan örgütlenme özgürlüğünü kullandığı için tutuklanmış olup, bu nedenle bu başvurunun URGENT (acil) başvurular kategorisinde incelenmesini talep ederim.”

7- Bir gazeteci şiddet içermeyen fikirleri nedeniyle (tweet, köşe yazısı vb) tutuklanmışsa, “Başvurucu AİHS’in 10. maddesinde korunan ifade özgürlüğünü kullandığı için tutuklanmış olup bu başvurunun URGENT (acil) başvurular kategorisinde incelenmesini talep ederim” gerekçesini kullanılabilir.

8- Kapatılan bir eğitim kurumunda okuduğu gerekçesiyle tutuklananlar şu gerekçeyi kullanabilir: “Başvurucu geçmişte yasal bir okulda okuduğu için suçlanmış ve bu gerekçe tutuklanmış olup, AİHS’de korunan eğitim özgürlüğünü kullandığı gerekçesiyle tutuklandığı için bu başvurunun URGENT kategoride
incelenmesini talep ederim.”

9- Yasal bir bankada hesabı olma, para yatırma vb. gerekçelerle tutuklananlar şu gerekçeyi yazabilir: “Başvurucu eylemin işlendiği zaman BDDK’nın bankacılık faaliyetlerde bulunmasına izin verdiği yasal bir bankaya para yatırdığı için suçlanmış ve tutuklanmıştır. Bir kişinin yasal bir bankaya para yatırması tamamen mülkiyet hakkının kapsamında olup, AİHS’de korunan mülkiyet hakkını kullandığı için başvuruucu tutuklanmıştır; bu nedenle bu başvurunun URGENT başvuru kategorisinde incelenmesini talep ederim”.

10- Gazete, dergi vb. abonelikler ve Digitürk aboneliğini sonlandırma suçlaması durumunda da şu gerekçe yazılabilir: “Başvurucu hiçbir suç unsuru içermeyen … gazetesine/dergisine abone olduğu için tutuklanmış olup bu durum basın özgürlüğünün kapsamındadır. AİHS’nin 10. maddesi kapsamındaki bir hakkını kullandığı için tutuklandığından, bu başvurunun URGENT başvuru kategorisinde incelenmesini talep ederim.”

11- Başvurucu Digitürk, D-Smart / Tivibu gibi dijital yayın platformundaki aboneliğini sonlandırdığı için tutuklanmış olup bu faaliyet hem bilgiye erişim hakkı (negatif anlamda) hem de özel hayatın kapsamında olup, AİHS’de korunan bu hakları ku
llandığı için tutuklama nedeniyle bu başvurunun URGENT kategorisinde incelenmesini talep ederim.”

12- Başvurucu KHK ile kapatılan bir kurumda geçmişte çalıştığı gerekçesiyle tutuklanmışsa şu gerekçe kullanılabilir: “Başvurucu çalıştığı dönemde devletin faaliyette bulunmasına izin verdiği tamamen yasal olan bir kurumda çalıştığı için tutuklanmıştır. Profesyonel hayat, özel hayata saygı hakkının (AİHS m. 8) kapsamında olup, AİHS’te korunan bu hakkı kullandığı gerekçesiyle tutuklama nedeniyle bu başvurunun URGENT başvuru kategorisinde incelenmesini talep ederim.”

13- Arama esnasında evinde bulunan kitaplar nedeniyle tutuklama durumunda da şu gerekçe kullanılabilir: “Başvurucu, içeriğinde hiçbir şiddet unsuru olmayan bandrollü (yasal) bazı kitapları bulundurduğu için tutuklanmış olup, AİHS’in 10. maddesinde korunan bir hakkı kullandığı için tutuklanmış olup, bu nedenle bu başvurunun URGENT kategorisinde incelenmesini talep ederim.”

14- Yukarıda kullanılan gerekçeler örnek mahiyetinde olup, bu gerekçelerden yararlanarak sizler de kendi durumunuza ve tutuklama nedenlerine dayalı olarak tutuklu kişiye özgü gerekçeler hazırlayabilirsiniz. Bu gerekçeyi hem başvuru formunun 13. sayfasında 69. kutucuğa hem de Başvuru mektubunun ortasında, ilgili kısma ekleyebilirsiniz.

14- Başvurucu bir avukat olarak, mesleğinin gereklerini hakkıyla yerine getirmek için yaptığı savunmalar birilerini rahatsız ettiği için sudan bahanelerle tutuklanmışsa şu gerekçeyi kullanabilir: “Başvurucu avukatlık mesleğini yaparken, OHAL şartlarında vekilliğini yaptığı sanıkların haklarını savunurken kullandığı argümanlar, ifade ettiği görüşler ve savunma metinleri birilerini rahatsız ettiği için tutuklanmıştır. Eş ifade ile, ifade özgürlüğü kapsamındaki savunma metinleri ve duruşmada sözlü olarak yaptığı savunmalar VE avukatlık mesleğinin gereklerini yeterine getirdiği için (mesleki hayat) tutuklanmıştır. İleri sürülen diğer iddialar bu durumu kamufle etmek amacıyla uydurulmuş olup, başvurucu AİHS’nin 10 ve 8. maddelerinde korunan haklarını kullandığı için tutuklandığından bu başvurunun URGENT (acil) başvuru kategorisinde incelenmesi talep olunur.

15- Başvurucu eğer eşi veya bir yakını (babası, kardeşi vb.) bulunamadığı için savcının talimatı veya eve aramaya gelen polislerin kararı ile gözaltına alınıp tutuklanmışsa, bu durumda şu gerekçe yazılabilir: “Başvurucu hiçbir suç şüphesi olmadan, suç ve cezaların şahsiliği prensibi yok sayılarak, eşi bulunamadığı için gözaltına alınıp tutuklanmıştır. Bu durum kendisine gözaltına alma esnasında ifade edilmiş olup, bir kişinin eşi ile olan ilişkileri özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının kapsamındadır. Ayrıca suç işlediği iddia olunan bir kişinin eylemleri kanunda sadece kendisi için suç olarak düzenlenmiştir; yakın akrabaları için kanun başkasının eylemini suç olarak düzenlememiştir. Bu nedenle AİHS’nin 7. maddesinde korunan kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesi de katledilerek başvurucu tutuklandığı için, kendisi AİHS’te korunan hakları kullandığı için tutuklanmış olup bu başvurunun URGENT kategorisinde incelenmesi talep edilir.

16- Başvurucu eğer tutuklu olan bir yakınına (eşine) baskı kurmak ve kendisini suçlayıcı beyanlarda bulunmaya zorlanmak için, bir şantaj aracı olarak tutuklanmışsa bu durumda da şu gerekçe kullanılabilir: “Başvurucu, tutuklu olan eşinin üzerinde baskı kurup AİHS’nin 6. maddesinin açıkça yasakladığı “kendi kendisini suçlayıcı (self incrimination) beyanda bulunmaya/itirafçı olmaya zorlamak” için tutuklanmış olup, bu durum tipik bir rehine almadır. Bir kişinin yakınlarına baskı yapmak için tutuklanması kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesi ile özel hayata ve aile hayatına saygı hakkını ihlal eder. Başvurucu AİHS’nin 7 ve 8. maddelerinde korunan iki hakkı kullandığı için tutuklanmıştır; bu nedenle bu başvurunun URGENT başvuru olarak incelenmesini talep ederim.

17- Ancak tüm bu durumları başvurunun olaylar kısmında açıkça göstermeniz gerekmektedir. Yaşadıklarınızı ve hakkınızda hiçbir suç delili olmamasına rağmen gözaltına alınıp tutuklandığınızı somut bulgulara dayalı olarak yazıp OLAYLAR (s. 5-7) kısmında varsa delilleriyle birlikte belirtmeniz gerekir. Kısaca, yukarıdaki iddianız temelsiz kalmamalı, somut bulgulara dayalı olarak başvuru formunda gösterilmiş olmalıdır. Belge varsa, belgeyle (Ek …) desteklenmelidir.

18- Yukarıda kullanılan gerekçeler örnek mahiyetinde olup, bu gerekçelerden yararlanarak sizler de kendi durumunuza ve tutuklama nedenlerine dayalı olarak tutuklu kişiye özgü gerekçeler hazırlayabilirsiniz. Bu gerekçeyi hem başvuru formunun 13. sayfasında 69. kutucuğa hem de Başvuru mektubunun ortasında, ilgili kısma ekleyebilirsiniz.