“Yargı demokrasinin yanında darbelerin karşısındadır. Darbeyi bahane ederek adil yargılama yapacak yargı mensuplarının tasfiyesi, darbe ile mücadeleye değil darbeden beklenen amacın gerçekleşmesine hizmet eder.”

Bir Ağır Ceza Mahkemesi Önünde Tutuklu Olarak Yargılananların Tutukluluk Konusundaki AYM ve AİHM Başvuruları Nasıl Yapılmalı?

Bir Ağır Ceza Mahkemesi Önünde Tutuklu Olarak Yargılananların Tutukluluk Konusundaki AYM ve AİHM Başvuruları Nasıl Yapılmalı?

I-                   Bu dilekçe ve başvuru formları kimleri ilgilendirmektedir?

1-      Bu başlık altında yapılan açıklamalar ve dilekçe örnekleri ve başvuru formları, sadece ilk derece mahkemesi (Örneğin, 2. Ağır ceza mahkemesi) önünde tutuklu olarak yargılanan kişileri ilgilendirmektedir.

2-      İddianame henüz kabul edilmeden, sulh ceza hâkimliği tarafından tutuklanan ve daha önce tutukluluk konusunda AYM’ye başvuru yapanlar (sitemizdeki örnek metinleri kullananlar) bu açıklamaların konusu olan dilekçeleri kullanarak yeniden başvuru yapmak zorunda değildir. Ancak isterlerse yeni bir başvuru yapmalarının önünde herhangi bir engel yoktur. Tutukluluk konusunda sitemizde yer alan başvuru formunu kullanmadan, eksik bir başvuru formu ile başvuru yapanlar, ekteki AYM başvuru formunu kullanarak yeni bir başvuru daha yapabilirler. Örneğin, tutukluluk süresinin uzunluğundan daha önceki başvurusunda şikâyet etmemiş olanlar, yeni bir başvuru yapıp bu şikâyeti ve varsa diğer eksik şikâyetleri de AYM’ye sunabilirler. Bazı şikâyetlerin her iki başvuru formunda tekraren ikinci kez ileri sürülmesinde de herhangi bir sakınca yoktur.

3-      Bu metinler, daha önce Ağır ceza mahkemesinden mahkûmiyet almış ve ikinci derece mahkemesi (Bölge Adliye Mahkemesi) önünde tutuklu yargılananları ilgilendirmemektedir. Onlar için ayrı başvuru formu ve ekleri hazırlanıp sitede yayınlanacaktır.

II-                Özet Olarak, Sırasıyla Neler Yapılmalıdır?

4-      Bir ağır ceza mahkemesi önünde tutuklu olarak yargılanan kişiler, ilk olarak tutukluluğun devamına ilişkin kararın kendilerine veya avukatlarına tebliğinden itibaren 7 gün içinde bu karara itiraz etmelidirler. Örneğin, duruşma sonunda tutukluluğun devamına karar verildikten sonra, 7 gün içinde aynı mahkemeye verilecek bir dilekçe ile tutukluluğun devamına itiraz edilebilir.

VEYA

Gerek duyulursa (iki duruşma arasında 3 ay gibi uzunca bir süre varsa), önce yargılamayı yapan mahkemeye tahliye talebinde bulunulur. Tahliye talebi reddedilirse, tahliye talebinin reddine karşı da 7 gün içinde itiraz edilebilir. Tahliye talebi ve itiraz, tutuklunun kendisi tarafından yapılabileceği gibi, avukatı veya CMK’nın 262. maddesi uyarınca tutuklunun eşi tarafından da yapabilir.

5-      İtiraz konusunda kısa sürede karar verilmelidir. İtiraz reddedilince, itirazın reddi kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde bu kez Anayasa Mahkemesine (AYM) bireysel başvuruda bulunulmalıdır.

Yukarıda belirtilen 7 ve 30 günlük süreler kaçırılmadan başvurular yapılmalıdır. Aksi durumda süresinde başvuruda bulunmadığınız gerekçesiyle talepleriniz reddedilir. AİHM önünde de, iç hukuku usule uygun tüketmediğiniz için başvurunuz reddedilir. Kısaca sürelere mutlak surette uygun davranınız.

6-      AYM’ye başvuru yapıp kısa bir süre bekledikten sonra (en fazla iki ay) bu kez AİHM’ye başvuru yapılmalıdır.

7-      Yukarıda belirtilenler sırasıyla aynen yapılarak, iç hukuk yolları eksiksiz tüketilmelidir. Aksi halde, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle başvurunun reddedilme ihtimali yüksektir.

8-      Belirtilen dilekçe ve başvuru formlarının örnekleri, ekranın size göre sol tarafında yer almaktadır. İlk üç dilekçe ve başvuru formunu (tahliye talebi, itiraz dilekçesi ve AYM başvurusu) iç hukukta kullanacaksınız. Diğerlerinin tamamını ise AİHM’ye göndereceksiniz.

III-             Örnek Dilekçe ve Formların Hazırlanma Gerekçesi

9-      Ceza Muhakemesi Kanununa (CMK) göre, bir kişinin tutuklanabilmesi için atılı suçu işlediği hususunda kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller olmalı, tutuklama nedenlerini (kaçma şüphesi ve delilleri karartma tehlikesi) gösteren somut bilgi ve olaylar olmalı ve adli kontrolün yetersiz kalacağına dair somut bulgular bulunmalı ve tüm bu somut bilgi, bulgu, delil ve olgular tutuklama kararının gerekçesinde gösterilmelidir (CMK 100 ve 101/2). Bu koşullara aykırı olarak tutuklanan her birey hukuka aykırı olarak tutuklanmıştır. Hukuka aykırı olarak tutuklanan her birey usulüne uygun olarak hak aramak kaydıyla tüm bu hukuka aykırılıkları, mahkemeler, Anayasa Mahkemesi (AYM) veya Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önünde bir gün tescil ettirebilir. Yeter ki sabırla, adım adım tüm hukuk yollarına, usulüne uygun olarak, süresinde ve gerekli dilekçe ve başvurularla yetkili mahkemelere başvurulmuş olsun. İç hukukta olmasa da, AİHM önünde başarılı sonuç elde edebilmek için, keyfi olarak tutuklanmış her birey aşağıda belirtilenleri sabırla yerine getirmelidir. Usulüne uygun olarak iç hukuku tüketmeyenlerin AİHM gibi uluslararası mahkemeler önünde dava kazanması imkânsıza yakındır. Açtıkları davalardan başarılı sonuç elde etmek isteyenler, aşağıdaki yazılanları adım adım yerine getirmelidir.

10-  Bu metinler, kendi seçtiği avukat yardımından yararlanma hakkı dâhil (AİHS mad. 6/1c) en temel sanık hakları ellerinden alınan (darbe girişimi ile uzaktan yakından ilgisi olmayan) gerçek mağdurlara hukuki yardım sunma amacıyla hazırlanmıştır.

IV-             Hukuken İzlenecek Yol Konusunda Detaylı Bilgiler

A-    Tutukluluğun Devamına İtiraz Etme

11-  İlk olarak tutukluluğun devamı kararına karşı itiraz edilmelidir: Öncelikle tutuklamanın devamı kararına, ekteki dilekçe örneği kullanılarak 7 gün içerisinde itiraz edilmelidir (1- Tutuklamanın devamı kararına ilişkin itiraz dilekçesi – örnek dilekçe). İtiraz dilekçesi, yargılama yapan mahkemeye sunulmalıdır. Sanığın avukatı varsa, itiraz dilekçesini avukat mahkemeye sunabilir. Baronun tayin ettiği zorunlu müdafi (avukat) ekteki dilekçeyi aynen sunmak istemezse, tutuklunun kendisi veya eşi de itiraz dilekçesini sunabilir. Dilekçeyi şüphelinin kendisine imzalatmak mümkünse, kendisiyle görüşerek ona ulaştırıp doğrudan şüphelinin itiraz etmesi sağlanabilir. Ancak tutuklu kişiye dilekçeyi ulaştırma konusunda engel çıkarılırsa, tutuklunun eşi de itiraz dilekçesinin boşluklarını doldurarak, imzalayıp mahkemeye sunabilir. Ekteki metinler eş tarafından sunulacak şekilde kaleme alınmıştır.

12-  Tutuklamanın devamı kararının üzerinden 7 günden fazla bir süre geçmişse, diğer bir ifade ile itiraz süresi kaçırılmışsa, şu yol izlenmelidir: Öncelikle tutuklamanın devamı kararı veren mahkemeye tahliye talebinde bulunulmalıdır (2- Tahliye Talebi – Örnek Dilekçe). Bu talebi her zaman yapabilirsiniz. Tahliye talebi reddedilirse, bu ret kararının tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde, bu kez ekteki İtiraz dilekçesi (1- Tutuklama kararına ilişkin itiraz dilekçesi – örnek dilekçe) kullanılarak, tahliye talebinin reddine ilişkin karara itiraz edilmelidir.

VEYA

Kanun (CMK) gereği her tutuklu hakkında 30 günde bir tutukluluk incelemesi yapılmaktadır. Bu incelemede Ağır ceza mahkemesi tutukluluğun devamına karar vermişse, bu karar mahkeme kaleminden alınarak 7 gün içinde bu karara karşı da itiraz edilebilir.

Yapmanız gerekenler: İtirazda (veya tahliye talebinde) bulunmadan önce, bu hususlardaki dilekçelerde yer alan boşlukları doldurmanız ve dilekçeyi imzalamanız gerekmektedir.

Önemli: AYM ve AİHM’ye başvurmadan önce her halükarda Ağır ceza mahkemesi önünde itiraz yolunu tüketmek zorundasınız.

B-    Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuruda Bulunma

13-  Anayasa Mahkemesine (AYM) sadece itiraz sonrası başvuruda bulunulabilirsiniz. İtiraz reddedilirse, ret kararının bir örneğini mahkemesinden alarak (tebliğ), tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulmalıdır (3- Tutuklamanın Devamı – AYM Başvuru Formu – örnek başvuru formu). Ekteki AYM başvuru formunu, başvurucunun durumuna uyarlayarak, formdaki boşluklar doldurularak ve mutlaka başvurucuya son sayfa imzalatılarak, AYM’ye başvuru yapılabilir. Avukat bu formu imzalamayı kabul ederse, avukat aracılığıyla da başvuru yapabilirsiniz. Ancak ekteki AYM başvuru formunu avukatınız imzalamayı kabul etmezse, son sayfayı tutuklu kişiye imzalatıp, onun imzası sonrası AYM’ye başvuru yapabilirsiniz. Tutuklunun eşi, onun adına Anayasa Mahkemesine başvuru yapamaz. Eş, tutuklu kişi adına doldurulmuş AYM başvuru formunu imzalayamaz.

14-  İmzalatmak için başvuru formunun son sayfasını yazıcıda yazdırıp, cezaevinde kendisine imzalatmaya çalışabilirsiniz. Cezaevinde imzalatmanıza izin verilmezse, imzalatmayı herhangi bir duruşma esnasında da yaptırabilirsiniz. Esasında ispatlayabilirseniz, cezaevinde imzalatmaya engel olunduğu gerekçesiyle doğrudan AİHM’ye başvuru hakkı doğmaktadır. Zira bir başvuru yolunun etkili olabilmesi için, o yolun fiilen erişilebilir olması gerekir. AİHM’ye başvurmadan önce etkili olmayan başvuru yollarını tüketme zorunluluğu yoktur. AYM’ye sadece başvurucu veya avukatı başvuru yapabilir. (Zorunlu) Avukatınız (etkili bir) başvuru formunu imzalamaz ve o başvuru formunu kullanmazsa, tek seçenek tutuklunun doğrudan başvuru yapması kalmaktadır. Buna da fiilen engel çıkarılırsa, Anayasa Mahkemesi etkisiz bir başvuru yoluna dönüşür ve AİHM öncesi tüketilmesi gerekmez. Sadece etkili ve erişilebilir başvuru yolları tüketilme zorunluluğu vardır. Bu durumu ispatlayan tutanak tutup, kamera kayıtlarının devletin elinde olduğunu belirtip, belge(leri) ekleyerek AİHM’ye başvuru yapılabilir (Bu hususta internet sitemizin diğer bölümlerine bakınız).

Bizim önerimiz şu: önceden tedbir alarak, henüz doldurmamış dahi olsanız, ekteki AYM başvuru formunun son sayfasını yazıcıda yazdırıp, hazırlık yapma adına bir duruşma esnasında yakınınız olan başvurucuya imzalatmanız en doğru yöntem olarak gözükmektedir. Daha sonra başvuru formunun diğer sayfalarını doldurup, imzalı sayfayı da ekleyerek bir mahkeme kaleminden Anayasa Mahkemesine başvuru yapabilirsiniz. Bu hususta da engel çıkarılırsa, tüm bu engellere ilişkin tutanak tutup, tutanakları ekleyerek, AYM yolunun erişilebilir olmadığı için etkisiz olduğu nedeniyle AİHM’ye doğrudan başvurabilirsiniz. Mümkünse başkaca ispat araçları da kullanabilirsiniz.

15-  Başvuru formunu eksiksiz doldurmak için AYM İçtüzüğünün 59. maddesine bakabilirsiniz. Bu başvuru formunda yer almayan başka hak ihlalleri için (örneğin, işkence yasağı, yaşam hakkı ve diğer haklar) ayrı başvuru formu doldurup, yeni başvurularda bulunma hakkınız her zaman bulunmaktadır.

16-  Başvuru harcı mutlaka yatırılmalı ve başvuruya eklenmelidir. Yeterli maddi imkânı olmayanlar adli yardım talebinde bulunabilir (İçtüzük, m. 62). Başvuru Anayasa Mahkemesi’ne gidilerek doğrudan yapılabileceği gibi, her il ve ilçedeki mahkemeler ve yurt dışı temsilcilikler aracılığıyla da yapılabilir (İçtüzük m. 63). Başvurunun yapıldığına dair bir belgeyi mutlaka alınız, verilmezse talep ediniz. Ayrıca AYM başvuru formunun imzalı birkaç fotokopisini yaptırarak bu örnekleri saklayınız. Sunduğunuz her belgenin fotokopi veya asıllarını mutlaka dosyada saklayınız.

AYM başvuru formundaki boşluklar nasıl doldurulmalıdır?

17-   AYM başvuru formunun 2. Sayfasındaki (Gerçek Kişi) tüm boşluklar doldurulmalıdır. Ayrıca, “A. … Olaylar” kısmındaki boşluklar doldurulmalı ve olaylar her başvurucunun durumuna uyarlanmalıdır. Unutulmamalıdır ki, örnek dilekçe ve başvuru formu örnekleri herkesin kullanabileceği şekilde, örnek olarak hazırlanmıştır. Dava dilekçeleri veya başvuru örnekleri, her davacı veya başvurucu tarafından kendi durumuna elden geldiğince uyarlanmalı ve daha sonra dava açılmalı veya başvuruda bulunulmalıdır.  Olaylar yazılırken, tutuklama kararı, tutuklamanın devamı kararı, itiraz dilekçesi ve itirazın reddi kararlarının gerekçeleri, özet şeklinde olayların ilgili bölümüne yazılsa iyi olur.

18-  AYM başvuru formunu baştan sonra okuyunuz ve somut durumunuza uygun olarak, özellikle farklı renkle işaretlenen boşlukları doldurunuz. Tarih, imza, mahkeme ismi ve benzeri boşlukları somut olaya uygun olarak ilgili kısımlara yazınız. Özellikle başvurucuya ilişkin bilgilerin yer aldığı 2. sayfayı ve varsa kanuni temsilci veya avukata ilişkin bilgileri eksiksiz doldurmak gerekir.

19-  Kural olarak başvuru formu her durumu kapsayacak şekilde hazırlanmış olsa da, somut olayda yaşananlar başvuru formunun ilgili bölümlerine daha detaylı yazılabilir ve başvuru formu gerekli somut bilgilerle donatılabilir. Eklenecek herhangi bir şey yoksa başvuru formundaki farklı renkte belirtilen boşluklar doldurulup başvuru formu hazır hale getirilebilir.

20-  Başvuru formunda adil yargılanma hakkı ihlaline de yer verilmiştir. Bu hak ihlali (henüz yargılama sona ermediği gerekçesiyle) reddedilirse, bu ihlal ileride tekrar ileri sürülebilir.

21-  30 günlük başvuru süresi hak düşürücü bir süre olup, itirazın reddi kararının tebliğinden itibaren mutlaka 30 günlük süreyi kaçırmadan AYM’ye başvuru yapınız. Ne kadar erken başvuru yaparsanız o kadar lehinize olur.

22-  EKLER: Tutuklamanın devamı kararına karşı yapılan itirazın reddi kararı tebliğ edildikten sonra, başvuru formu eksiksiz şekilde doldurularak ve son sayfada belirtilen ekler de hazırlanarak, başvuru formuna ekleyip başvuruyu yapabilirsiniz. Ayrıca farklı ekler başvuru formuna eklenirse, o belgelerin isimlerini de son sayfaya yazıp ek olarak başvuru formuna ekleyiniz ve başvuru formunu bu şekilde sununuz. Eklerin nelerden ibaret olduğu son sayfada belirtilmiştir.

23-  AYM BAŞVURUSU VE ON SAYFA KURALI: Başvuru formu kural olarak 10 sayfadan fazla olmamalıdır. İlk kapak sayfası ile kişisel bilgilerin yer aldığı 2. sayfa çıkarıldıktan sonra, başvuru formu 10 sayfadan fazla olursa, birkaç sayfalık özet bir metin de hazırlanarak eklerde AYM’ye sunulmalıdır (İçtüzük m. 60). Eğer başvuru formu toplamda 12 sayfayı geçerse, olayların ve hak ihlallerinin kısa bir özetini yapıp, onu da eklerde AYM’ye sunmak gerekir. Aksi durum başvurunun reddine sebep olur. Ekteki örnek başvuru formu 10 sayfadan fazla olduğu için, kısa bir özet de hazırlanıp başvuru formunun son sayfasından sonra gelecek şekilde eklendi. Bu eki de başvuru formuna ekleyiniz.

24-  AYM başvuru formundaki farklı renkte belirtilen bilgilerin doğruluğunu özellikle kontrol ediniz; boşlukları doldurmayı unutmayınız.

25-  Önemli: AYM başvurusunu mutlaka ya avukat veya kanuni temsilci yapmalı ya da doğrudan başvurucu imzalayarak kendisi yapmalıdır.

C-    AİHM’ye Başvuruda Bulunma

26-  AYM’ye başvuru yaptıktan kısa bir süre sonra (ortalama bir ya da iki ay bekleyip), AYM kararını beklemeden AİHM’ye başvuru yapabilirsiniz. AİHM başvurusuna ilişkin örnek başvuru formu (4- AİHM 2. Başvuru Formu – Tutuklama) ve açıklamalar internet sitesinde yer almaktadır. AİHM’ye yapılacak bu başvuru, eğer sitede yer alan başvuru formundan (AİHM 1. Başvuru Formu) yararlanarak başvuruda bulunduysanız, bilmelisiniz ki, bu başvuru daha önceki başvurudan tamamen farklı gerekçelere dayanmaktadır. Bu nedenle daha önce AİHM’ye başvuru yapanlar da, bu başvuru formunu da doldurup AİHM’ye göndermelidir. Zira internet sitesinde yer alan diğer başvuru formu sadece sulh ceza hâkimliklerinin doğal hâkim ve bağımsızlık ve tarafsızlık niteliklerine sahip olmadıkları gerekçesine dayanmaktaydı. Oysa bu başvuru, tutukluluğun hukuka aykırılığını ilgilendiren on civarında hak ihlaline ilişkindir.

27-  AİHM başvuru formunu tutuklu sanığın bir yakını, onun adına doldurup AİHM’ye onun adına TEMSİLCİSİ sıfatıyla başvuruda bulunabilir. Bunun için başvuru formunun 3. sayfasını doldurup bu sayfayı da başvurucuya bir duruşma esnasında imzalatabilirsiniz.

28-  AYM VE AİHM BAŞVURULARINA HANGİ ADRES YAZILMALI? Başvuru formlarında yazılacak adres bilgileri mümkünse uzun süre değişmeyecek bir adres olmalıdır. Adres bilgileriniz değişince her iki mahkemeyi de faksla VE mektupla bilgilendirmek başvurucuya düşmektedir. Mahkemeleri (AYM ve AİHM), başvuru numaralarını da yazarak bu durumdan mutlaka haberdar ediniz.

AİHM Başvuru Formunun Boşlukları Nasıl Doldurulmalıdır?

Aşağıdaki açıklamaları dikkate alarak AİHM başvuru formunun eksik kısımlarını doldurabilirsiniz.

29-  AİHM’ye göndereceğiniz başvuru zarfına sadece üç tür metin ekleyiniz. Sırasıyla bunlardan ilki başvuru mektubu olup tek sayfadan ibarettir. Ekranın size göre sol tarafında bu mektup yazılı halde yer almaktadır; bu mektubun boş kısımlarını doldurup tarih atarak imzalamanız yeterlidir. İkincisi başvuru formu, üçüncüsü ise başvuru formunun 12. sayfasında belirtilen eklerdir. Bunların dışında başkaca hiçbir metin veya belge eklemeyiniz. AİHM şekil şartlarını katı bir şekilde yorumlamakta ve en küçük eksiklik veya fazlalıkta başvuruları usulden reddedebilmektedir. Ayrıca imkânı olanlar başvuru mektubu, başvuru formu ve tüm ekleri sırasıyla scan yapıp tek bir dosyada bir CD’ye yükleyerek bu CD’yi de başvuru evraklarına eklemesinde yarar vardır. Zira bugüne kadar bazı başvurucuların başvuruları, bazı evrakların bazı sayfaları eksik olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir. Örneğin bir başvurucunun başvurusu, başvuru formunun 13. Sayfası eksik denerek reddedilmiştir. Bu türden istenmeyen durumları ortadan kaldırmanın yolu, hazırladığınız tüm evrakları imzalayıp sayfa numarası verdikten sonra ve postaya vermeden hemen önce scan ederek bir CD’ye yükleyip CD’yi de başvuru zarfına eklemekten geçmektedir. İmkânı olmayanlar CD’ye aktarmayı yapmayabilirler; ancak yukarıdaki riski göze almış olurlar.

30-  Başvuru formu: Ekranın size göre sol tarafında yer alan başvuru formu, bugüne kadar kamu görevinden bir KHK ile doğrudan çıkarılan tüm başvurucular dikkate alınarak ortak hazırlanmıştır. Sadece yukarıda giriş kısmında yazılan 5, 7 ve 12. sayfalardaki boşlukları doldurmanız yeterlidir. Ancak, kişiye özel bilgilerin yer aldığı sayfalar boş bırakılmıştır. Bu boşlukları aşağıda yazıldığı şekilde sizler doldurmalısınız.

31-  Ekranın sol tarafındaki başvuru formunu öncelikle bilgisayarınıza kaydediniz; bu form bilgisayarınızda Adobe Reader 9 (www.adobe.com) veya Foxit Reader 7 programları olmadan açılmamaktadır. Bu programlar bilgisayarınızda yoksa internetten ücretsiz indirebilirsiniz.

32-  Başvuru formunun birinci sayfasında sol tarafta “A.1 – Başvurucu (Gerçek kişi)” başlığı altındaki bölümü (1-9 arası) eksiksiz bir şekilde doldurunuz. Başvurucu kadın ise, 9. sırada değişiklik yapınız.

33-  İkinci sayfada herhangi bir değişiklik yapmanıza gerek bulunmamaktadır. İlgili kutucuk işaretlenmiştir.

34-  Başvuru formunun üçüncü sayfasında avukata veya üçüncü bir kişiye vekâlet vererek başvuru yapacaksanız doldurmanız gereken bölümler yer almaktadır. Eğer başvuruyu doğrudan siz imzalayarak gönderecekseniz, bu sayfayı boş bırakınız. Ancak avukat ya da bir yakınınız aracılığıyla başvuru yapacaksanız bu durumda üçüncü sayfadaki boşlukların doldurulması gerekir; hem başvurucu hem de vekil olan kişi ıslak imza ile YETKİ BELGESİ kısmını imzalamalıdır. Temsilci avukat ise (sadece) sağ taraf, değilse (sadece) sol taraf doldurulmalıdır. Eğer başvuruyu temsilci yapacaksa, son sayfada da (71 ve 72. kutular) değişiklik yapıp, adres bölümüne vekil tayin edilen kişinin bilgileri yazılmalı ve son sayfadaki imza bölümünü temsilci imzalamalıdır. Başvurunuzu avukata yaptıracaksanız, özellikle başvuru formunun sekiz, dokuz ve onuncu sayfalarındaki açıklamaları değiştirmemesini talep ediniz. Bu açıklamalar AİHM’den pozitif netice almak için önemlidir.

35-  Başvurucu tutuklu olduğu için, bir yakınının (eşi, babası, annesi, reşit kardeşi, oğlu ya da kızının) temsilci olarak başvurucuyu temsil etmesi daha doğru bir yöntem olarak görünmektedir. Bu durumda temsilcinin başvuru formunu doldurup, tutuklu olan başvurucuya 3. sayfadaki kutucuğu imzalatıp, kendisi de imzaladıktan sonra ekleriyle birlikte başvuruyu AİHM’ye göndermesi gerekir. İlk başvuru esnasında, temsilcinin avukat olma şartı yoktur.

36-  Dördüncü sayfa tüzel kişilere ilişkin olup sizi ilgilendirmediği için boş bırakınız.

37-  Başvuru formunun beş, altı ve yedinci sayfaları OLAYLAR konusuna ayrılmıştır. Bu bölümde yazılan olaylar aynen Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru formunda olduğu gibi, eksik ve doldurulması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesine sunduğunuz başvuru formunda yazdığınız olayları aynen bu bölüme (sayfa 5-7) aktarabilirsiniz. Son olarak “… tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulmuştur (Ek-…)” yazarak olayları tamamlayabilirsiniz.

38-  Başvuru formunun sekiz ve dokuzuncu sayfalarında hak ihlallerine (şikâyetlere) yer verilmiştir. Bu bölüme dokunmayınız. Bu bölüm taleplerinize (hak ihlallerine) ilişkin olup lehinize karar çıkmasını istiyorsanız, hukuken daha ileri argümanlar yazamadığınız sürece, değişiklik yapmamanızı öneririz.

39-  Onuncu sayfada iç hukuk yollarının etkisiz olduğu ve bu nedenle doğrudan AİHM’ye başvurulduğu belirtilmiş olup bu bölüme de dokunmayınız.

40-  On birinci sayfada 62. ve 63. paragraflara da dokunmayınız. Bu sayfada, sadece sayfanın sonundaki 66 ve 67. paragrafları kontrol ediniz. Eğer AİHM önünde derdest başka bir başvurunuz yoksa bu sayfaya da dokunmayınız. Aksi durumda 66. paragrafta “evet” kutucuğunu işaretleyip, 67. kutucuğa da derdest olan başvurunuzun numarasını yazınız. Henüz numara gelmediyse, “Başvuru yapılmış olunmasına rağmen henüz AİHM’den bir numara gelmemiştir” şeklinde bir açıklama yazınız.

41-  On ikinci sayfada ekler yer almaktadır. Bu ekleri sizler hazırlayacaksınız. Ek-1, başvuru formuyla birlikte internet sitesinde sayfanın size göre sol tarafında yer almaktadır. Genel olarak tamamen hukuki argümanlardan ibaret olan bu metne dokunmadan başvurunuza ekleyebilirsiniz. Metnin şekline dokunmayınız; AİHM yönergeleri ışığında hazırlanmıştır. İsterseniz son sayfaya tarih atıp imzalayabilirsiniz. Ek-1 kesinlikle 20 sayfadan fazla olmamalı (AYM başvurusu gibi diğer ekler 20 sayfadan fazla olabilir.), başvuru formundaki bilgilerin açıklamasından ibaret olmalı, devamı niteliğinde de olmamalıdır.

42-  Tüm belirtilen ekleri arka arkaya sırasıyla koyunuz ve sağ üst köşeye mavi tükenmez bir kalemle sayfa numarası vererek adeta bir kitap şeklinde hazırlayınız. Daha sonra başvuru formunun 12. sayfasında her bir ekin karşısına, o ekin başladığı sayfanın numarasını yazınız. Başvuru mektubu ve formu ile belirtilen şekilde hazırladığınız ekleri sırasıyla bir araya getiriniz ve mümkünse tamamını scan ediniz ve scan ettiğiniz tüm belgeleri bir CD’ye yükleyiniz. Sonuncu Ek-… başvurunuza ilişkin tüm metinlerin yer aldığı CD’den ibaret olacaktır. Başvuruya ilişkin belgeleri zımbalamadan, sırasıyla başvuru mektubu ve başvuru formu üste gelecek şekilde, tümünü deforme olmayacak bir zarfa koyunuz.

43-  Başvuru formunun on üçüncü sayfasında, 70 numaralı kutucuğa başvuruyu postaya vereceğiniz tarihi veya bir gün öncesinin tarihini yazınız. 71. kutucuğa, başvuruyu doğrudan başvurucu yapacak ise, başvurucu imza atmalıdır. Avukat veya bir yakınınız başvurucuyu temsil etmekte ise, bu durumda “temsilci” kutucuğu işaretlenmeli ve temsilci olan kişi bu kutucuğa imza atmalıdır. Ancak bu durumda, yukarıda belirtildiği gibi üçüncü sayfanın da doldurulması şarttır. 72. kutucuğa ise (başvuruyu doğrudan başvurucu yapıyor ise) başvurucunun ismi, soy ismi ve yazışma adresi eksiksiz olarak yazılmalıdır. Bu bilgiler yazışma için gerekli olan bilgilerdir. AİHM bu kısımda verdiğiniz adresle yazışacaktır. Bu adreste değişiklik olursa, zaman kaybetmeden başvuru numarasını da yazdığınız bir mektupla AİHM’ye yeni adresinizi mutlaka bildiriniz; önce fakslayıp daha sonra posta ile Mahkemeye gönderiniz. Eğer başvuruyu temsilci (avukat veya bir yakın) yapıyorsa, 72. kutucuğa temsilcinin ismi, soy ismi ve adres bilgileri yazılmalı ve “temsilci” kutucuğu işaretlenmelidir.

44-  Bu şekilde ekleri ile birlikte tamamladığınız başvuru formunu zarfa koyduktan sonra, başvuru formunun son bölümündeki adresi (The Registrar, European Court of Human Rights, Council of Europe, 67075 Strasbourg Cedex, France)  zarf üzerine yazınız; kendi adres bilgilerinizi de yazıp başvuruyu postaya verebilirsiniz. Başvuruyu DHL veya UPS ya da benzeri güvenli bir kargo ile göndermenizde yarar var. Postada kaybolma ihtimalini düşünerek, haklarınızı kaybetmemek için en azından iadeli taahhütlü gönderiniz ve AİHM’ye ulaşıp ulaşmadığını kontrol ediniz. Mümkünse ulaştığını gösteren ekran çıktısı da alabilirsiniz. Posta masrafları dâhil yaptığınız tüm masrafların belgelerini saklayınız. İleride ikinci (karşı) görüşlerinizi Mahkemeye sunma aşamasında masraflara ilişkin belgelerin fotokopilerini AİHM’ye sunarak, ihlal kararı verilmesi durumunda yaptığınız harcamaları geri alabileceksiniz.

45-  Başvuru formunun imzalı bir fotokopisi dâhil, tüm belgelerin ve postaya verme belgesinin birer fotokopisini mutlaka saklayınız. AİHM’ye göndereceğiniz her belgenin fotokopisini gönderiniz; aslını saklayınız. Başvurunuza dair her türlü yeni gelişmeden de mahkemeyi zamanında haberdar ediniz. “Başvuru mektubu” olarak ekranın sol tarafında yer alan mektubun bir benzerini hazırlayarak, söz konusu gelişmeyi yazacağınız mektubu, (varsa) başvuru numarasını da yazarak, önce fakslayıp daha sonra da posta yoluyla gönderiniz.

……

46-  Eğer ayrıntılı bilgiler karışıklığa sebep olduysa, metnin baş kısmındaki özet bilgiler (II) size yol gösterme açısından yeterlidir.

47-  AİHM başvuru örneği kısa sürede siteye yüklenecektir.

Güncel duyuruları Twitter hesabımızdan @yargiicinadalet takip edebilirsiniz