BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ CEZA DAİRESİ TARAFINDAN HAPİS CEZASI ONANAN VE YARGILAMASI YARGITAY ÖNÜNDE TUTUKLU OLARAK DEVAM EDEN KİŞİLERİN ANAYASA MAHKEMESİNE YAPABİLECEKLERİ TUTUKLULUK KONUSUNDAKİ BAŞVURUYA DAİR AÇIKLAMALAR

1- Bu açıklamalar sadece hakkında mahkûmiyet kararı verilmiş ve bu karar Bölge Adliye Mahkemesince onanıp temyiz edilmesi sonrası dosyası Yargıtay önünde olan tutukluları ilgilendirmektedir. Bu başvuru formu, (hükmen) tutukluluğun hukuka aykırılığına ilişkin olup, dosyası Yargıtay önünde incelemeyi bekleyen tutuklular tarafından kullanılabilir.

2- Bilindiği gibi, tutukluluk konusunda sitemizde örnek klasik başvuru formları daha önce hazırlanmış ve gerektiğinde güncellenerek yeniden yayınlanmıştır (1. Başvuru). Son olarak Ağır ceza mahkemesince verilen mahkûmiyet kararı sonrası Bölge Adliye Mahkemesi önünde tutuklu yargılananlara dair yeni bir başvuru formu hazırlanmış ve 23 Şubat 2018 tarihinde sitemizde yayınlanmıştır (2. Başvuru). Bu başvuru formu tutukluluk konusundaki son AYM başvuru formudur (3. Başvuru).

3- Ancak ilk derece mahkemesi (Ağır ceza mahkemesi) ya da ikinci derece mahkemesi (Bölge Adliye Mahkemesi) tarafından mahkûmiyet kararı verilip sanığın tutukluluk halinin devamına karar verildikten sonra, yukarıda belirtilen klasik tutukluluk başvurusu (1. Başvuru) yapılamaz. Bunun teknik nedenleri bulunmakta olup, karmaşık bir konu olduğu için ayrıntıya girilmeyecektir.

4- AİHM’ye göre, ilk derece mahkemesi kararıyla da olsa, mahkûmiyet sonrası tutukluluk AİHS’nin 5/1c hükmünün kapsamından çıkar ve AİHS’nin 5/1a hükmünün kapsamına girer (AİHS m. 5/1c için klasik tutukluluk başvurusu yapılabilir; AİHS’nin 5/1a hükmü içinse bu açıklamaların ekindeki başvuru formu kullanılarak başvuru yapılabilir.). Bu nedenle Ağır ceza mahkemesinin verdiği mahkûmiyet kararı sonrası, tutukluluğu devam ettirilenlere özgü bir başvuru formu hazırlanıp yayınlanmıştır (2. Başvuru). Aynı nedenle, Bölge Adliye Mahkemesi mahkûmiyet kararı sonrası tutukluluğu devam ettirilenlere özgü ekteki başvuru formu hazırlanmıştır (3. Başvuru).

5- Ekte hazırlanan başvuru formunun özellikle (sarı renkteki) AÇIKLAMALAR kısımlarını okuyarak, boşluklarını doldurduktan (özellikle 2. Sayfadaki kişisel bilgileri doldurarak) ve gerekli belgeleri ekledikten sonra imzalayıp tarih atarak, özetle birlikte Anayasa Mahkemesine başvuru yapabilirsiniz. Azami 8 ay geçmesine rağmen karar verilmezse bu kez AİHM’ye aynı konuda başvuru yapabilirsiniz. Bir süre sonra bu konuya özgü AİHM başvuru da hazırlanıp yayınlanacaktır.

6- Bu başvuru formu özellikle daha önce tutukluluk konusunda başvuru yapamayan ve dosyaları Yargıtay önünde incelemeyi bekleyen tutuklular için hazırlanmıştır. Ancak mahkûmiyet kararı verilmeden önce tutukluluk konusunda KLASİK başvuru formunu (1. Başvuru) kullanarak başvuru yapanlar ve/veya Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf mahkemesi) kararı sonrası tutukluluk konusunda başvuru yapanlar (2. Başvuru) da bu başvuru formunu kullanarak, tutukluluk konusunda ikinci veya üçüncü bir başvuru daha yapabilirler. Çünkü her üç başvurunun konusu farklıdır.

7- İstinaf mahkemesi (Bölge Adliye Mahkemesi) kararı sonrası tutukluluğu devam ettirilip dosyası Yargıtay’da incelemeyi bekleyenlere özgü bu başvuru formundaki hak ihlalleri, esasında 2. Başvuru formundakilerle benzerlik oluşturmaktadır. Ancak Anayasa Mahkemesine sunulacak bu başvuru formunda, özellikle AİHS madde 5/4 anlamında etkisiz olduğu ileri sürülecek yargı organı bu kez YARGITAY olacağı için, ayrıca bu başvuru formunu hazırlama ihtiyacı duyulmuştur. Bu ihlale dayanak olarak, Yargıtay’ın da kanunla önceden kurulmuş mahkeme niteliği ile bağımsızlık ve tarafsızlığını kaybettiğine dair olaylar ve bilgiler eklenmiştir. Oysa 2. Başvuruda AİHS madde 5/4 açısından Bölge Adliye Mahkemesinin etkisiz olduğu ileri sürülmüştü. 2. ve 3. Başvurular arasındaki ana fark bu hususa ilişkindir. Dolayısıyla, daha önce 2. Başvuru formunu kullanarak Anayasa Mahkemesine (AYM) başvuranlar, ekteki 3. başvuru formunu kullanarak ayrıca AYM’ye başvuru yapabilirler. Tutukluluk konusundaki 1. Başvuru formu, hiçbir mahkûmiyet kararı olmadan yapılabilecek başvuruya ilişkin olup, tutukluluk konusunda 20 Şubat 2018 tarihine kadar güncellenerek yayınlan başvuru formlarının tamamı 1. Başvuruya (klasik tutukluluk başvurusu) ilişkindi.

8- Mahkûmiyet kararı Yargıtay tarafından onananlar ise artık adil yargılanma hakkı ihlallerini içeren yeni bir başvuru yapmalıdırlar. Mahkûmiyet kararını geçersiz kılmak isteyenler mutlaka bu başvuruyu süresinde yapmak zorundadırlar. Bu konuda da örnek başvuru formu hazırlanıp kısa sürede yayınlanacaktır.

1- Dosyasi Yargitay Onünde Derdest Tutuklular Için AYM Basvurusu

1- Dosyasi Yargitay Onünde Derdest Tutuklular Için AYM Basvurusu   (pdf)