“Yargı demokrasinin yanında darbelerin karşısındadır. Darbeyi bahane ederek adil yargılama yapacak yargı mensuplarının tasfiyesi, darbe ile mücadeleye değil darbeden beklenen amacın gerçekleşmesine hizmet eder.”

TUTUKLU HÂKİM VE SAVCILAR TARAFINDAN YAPILACAK AİHM BAŞVURUSUNA DAİR PRATİK BİLGİLER

  1. Bu açıklamalar ve eki olan başvuru formu ve ekler, sadece tutuklu olan hakim ve savcılara özgü hazırlanmıştır.

 

  1. Bu başvuru formunu kullanarak AİHM’ye başvuru yapabilmek için, öncelikle aynı şikâyetlerin usulüne uygun şekilde Anayasa Mahkemesine (AYM) yapılmış olması şarttır. Aksi durumda AİHM başvurunuzu iç hukuk tüketilmediği gerekçesiyle reddeder.

 

  1. Bu açıdan izlenmesi gereken yol kısaca şu şekildedir:

 

  • İlk olarak tutukluluğun devamı kararına, tebliğden itibaren 7 gün içinde itiraz edilmiş olmalıdır. İtiraz dilekçesi örneği internet sitesinde yer almaktadır.
  • İtiraz talebi reddedildikten sonra, ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde AYM’ye başvurulmuş olmalıdır. Ancak AYM başvurusu eksiksiz bir başvuru olmalı ve AİHM başvuru formunda ileri sürülen şikâyetleri (hak ihlallerini – sayfa 8 ve 9) kapsamalıdır.
  • Eğer daha önce eksik bir başvuru formu ile AYM’ye başvuru yaptıysanız, yeniden itiraz edip, AYM’ye süresinde (30 gün) yeni bir başvuru yapabilirsiniz.
  • Bu şekilde iç hukuk yollarını tükettikten ve AYM’ye başvurduktan itibaren en fazla 2 ay bekledikten sonra, AİHM’ye başvuru yapabilirsiniz.
  • Daha önce usule uygun olarak itiraz edip AYM başvurusu yapanlar, bu metnin ekindeki AİHM başvuru formunu kullanarak hemen AİHM’ye başvuru yapabilir.
  • Bu metin ve ekleri AİHM başvurusu için hazırlanmıştır.

 

  1. AİHM’ye usulüne uygun olduğu sürece birden çok başvuruda bulunabilirsiniz. Daha önce aynı konuda (tutuklama) AİHM’ye de başvuru yaptıysanız ve eksik olduğunu düşünüyorsanız, bu başvuru formunu ve eklerini kullanarak yeni bir başvuru daha yapabilirsiniz.

 

  1. Bu başvuru formunda ilk kez bir hak ihlali ileri sürülmektedir. Büyük ihtimal daha önceki AYM başvurusunda bu hak ihlaline yer verilmemiştir (non bis in idem kuralı = aynı suçtan iki kez yargılama ve cezalandırma yasağı). Bu şikâyeti AİHM başvurusunda şimdilik ileri sürmenizde zarar yok. Yakında AYM için bu şikâyete özgü yeni bir başvuru formu hazırlanıp yayınlanacak. O formu kullanarak non bis in idem kuralının ihlal edildiğini AYM önünde ileri sürüp ileri aşamalarda AİHM’yi bilgilendirebilirsiniz. Bu husustaki AYM başvurusu açısından herhangi bir süre sınırı da bulunmamaktadır. Bu konu sadece bilgi için yazıldı.

 

  1. Ayrıca, AİHM’ye tutukluluk için ayrı, meslekten ihraç için ayrı, cezaevi şartlarının insanlık dışı muamele oluşturduğu için ayrı başvurularda bulunabilirsiniz.

 

  1. Eğer tutuklama konusunda bugüne kadar AYM’ye başvuru yapmadıysanız, internet sitemizde yer alan tutukluluğun devamına itiraz dilekçesi ile AYM başvuru formunu kullanarak itiraz sonrası, 30 gün içinde bu başvuruyu yapabilirsiniz. Daha sonra da bu açıklamaların konusunu oluşturan AİHM başvuru formunu kullanarak AİHM’ye tutuklama konusunda başvuru yapabilirsiniz.

 

Başvuru Formunun Doldurulmasına Dair Bilgiler

 

  1. Başvuru formunun 5-11 sayfaları her başvurucu dikkate alınarak ortak hazırlanmıştır. Bu bölüme dokunmamanızda yarar bulunmaktadır. Ancak 7. Sayfanın son bölümündeki tarih boşluklarını doldurmak size aittir. Boş bırakılan kısımları özenle doldurunuz ve ilgili ekleri sırasıyla hazırlayıp bu başvuru formuna ekleyiniz. Başkaca tutukluluğa itiraz dilekçeleri sunduysanız, onları da bu bölümde, boş kısım izin verdiği ölçüde benzer şekilde belirtebilirsiniz.

 

  1. Bir bilgi: Tutukluluk süresi her ay hâkimlik kararı ile uzatılmak zorundadır. Bu kararlara karşı, her tutukluğun devamı kararına itiraz etmenizde yarar var. İleride bu itirazlara ilişkin kararlar AİHM’ye sunulup, gerekçesiz kararlara dayalı tutukluluğun devam ettirildiği iddianızı daha kolay ispatlayabilirsiniz.

 

  1. Önemli bölümleri doldurulmuş olan AİHM başvuru formunu eksiksiz olarak doldurduktan sonra AİHM’ye gönderiniz.

Aşağıdaki açıklamaları dikkate alarak AİHM başvuru formunun eksik kısımlarını doldurunuz.

  1. AİHM’ye göndereceğiniz başvuru zarfına sadece iki tür metin ekleyiniz. Bunlardan ilki başvuru formu, ikincisi ise başvuru formunun 12. Sayfasında belirtilen eklerdir. Bunların dışında başkaca hiçbir metin veya belge eklemeyiniz. AİHM şekil şartlarını katı bir şekilde yorumlamakta ve en küçük eksiklik veya fazlalıkta başvuruları usulden reddedebilmektedir. Bu başvuruya bir de başvuru mektubu eklemeniz iyi olur; bu mektubun bir örneği, ekranın size göre sol tarafında yer almaktadır. Boşluklarını (isim, adres, tarih) doldurup imzalayarak başvuru formunun üzerine bu mektubu da ekleyiniz. Başvuruyu temsilci (eş) olarak yapıyorsanız, adres bilgileri size ait olmalıdır.

 

  1. Başvuru formu: 5-11. sayfaları doldurulmuş olan başvuru formunun kişiye özel bilgilerin yer aldığı sayfaları boş bırakılmıştır. Bu boşlukları aşağıda yazıldığı şekilde sizler doldurmalısınız. Başvuru formunu öncelikle bilgisayarınıza kaydediniz; bu form bilgisayarınızda Adobe Reader 9 (adobe.com) veya Foxit Reader 7 programları olmadan açılmamaktadır. Bu programlar bilgisayarınızda yoksa internetten indirebilirsiniz.

 

  1. Başvuru formunun birinci sayfasında sol tarafta “1 – Başvurucu (Gerçek kişi)” başlığı altındaki bölümü (1-9 arası) eksiksiz bir şekilde doldurunuz.

 

  1. İkinci sayfada herhangi bir değişiklik yapmanıza gerek bulunmamaktadır. İlgili kutucuk işaretlenmiştir.

 

  1. Başvuru formunun üçüncü sayfasında avukata veya üçüncü bir kişiye vekâlet vererek başvuru yapılacaksa, doldurmanız gereken bölümler yer almaktadır. Başvuruyu doğrudan başvurucu imzalayarak gönderecekse, bu sayfanın boş bırakılması gerekir. Ancak avukat ya da bir yakınınız (örneğin ‘eş’) aracılığıyla başvuru yapacaksanız bu durumda üçüncü sayfadaki boşlukların doldurulması gerekir; hem başvurucu hem de vekil (temsilci) olan kişi ıslak imza ile YETKİ BELGESİ kısmını imzalamalıdır. Başvurucu tutuklu olduğu için, bu başvuruyu bir yakının temsilci olarak imza atıp Mahkemeye göndermesinde pratik olarak yarar vardır. Önerimiz, başvurucunun eşi, annesi, babası, kardeşi ya da reşit çocuklarından birinin temsilci olması ve başvuruyu tutuklu hâkim savcı adına yapması yönündedir. Temsilci avukat ise (sadece) sağ taraf, değilse (sadece) sol taraf doldurulmalıdır. Eğer başvuruyu temsilci yapacaksa, son sayfada da ilgili bölümler (71 ve 72. kutular) bu duruma uygun şekilde doldurulmalıdır. Adres bölümüne temsilci olan kişinin bilgileri yazılmalı ve son sayfadaki imza bölümünü temsilci imzalamalıdır. Başvurunuzu avukata yaptıracaksanız, özellikle başvuru formunun sekiz, dokuz, on ve on birinci sayfalarındaki açıklamaları değiştirmemesini talep ediniz. Bu açıklamalar AİHM’den pozitif netice almak için önemlidir.

 

  1. Dördüncü sayfa tüzel kişilere ilişkin olup sizi ilgilendirmediği için boş bırakınız.

 

  1. Başvuru formunun beş, altı ve yedinci sayfaları OLAYLAR konusuna ayrılmıştır. Bu bölümde yazılan olaylar her başvurucuyu kapsayacak şekilde kaleme alınmıştır. Kural olarak bu bölümde herhangi bir değişikliğe ihtiyaç yoktur. Olaylar hak ihlalleri açısından dayanak oluşturacak şekilde seçilmiştir. Sadece yedinci sayfanın son bölümü, 19-24. paragrafındaki boşlukların doldurulması gerekmektedir. Bu bölümü dikkatlice doldurmanızda yarar vardır. Olaylar kısmında yer vermek istemediğiniz herhangi bir ifade olduğunu düşünüyorsanız, esasını etkilememek kaydıyla silebilir veya değiştirebilirsiniz.

 

  1. Başvuru formunun sekiz ve dokuzuncu sayfalarında hak ihlallerine (şikâyetlere) yer verilmiştir. Bu bölüme dokunmayınız. Bu bölüm taleplerinize (hak ihlallerine) ilişkin olup lehinize karar çıkmasını istiyorsanız, hukuken daha ileri argümanlar yazamadığınız sürece, değişiklik yapmamanızı öneririz.

 

  1. Onuncu sayfada iç hukuk yollarının etkisiz olduğu ve bu nedenle doğrudan AİHM’ye başvurulduğu belirtilmiş olup bu bölüme de dokunmayınız.

 

  1. On birinci sayfada sadece sayfanın sonundaki 66 ve 67. paragrafları kontrol ediniz. Eğer AİHM önünde derdest başka bir başvurunuz yoksa bu sayfaya da dokunmayınız. Aksi durumda 66. paragrafta “evet” kutucuğunu işaretleyip, 67. kutucuğa da derdest olan başvurunuzun numarasını yazınız. Numara henüz gelmediyse, “Henüz başvuru numarası tarafımıza bildirilmedi” açıklamasını yazınız. 62. ve 63. paragraflara da dokunmayınız.

 

  1. On ikinci sayfada isimleri belirtilen ekleri hazırlayıp sırasıyla arka arkaya koyunuz. Söz konusu eklerden ikisi (Ek-2 ve Ek-3) bu metinle birlikte internet sitesinde yayınlanmış olup, onları bilgisayarınıza indirerek kullanabilirsiniz. Detaylı açıklamalara dair Ek-3, kesinlikle 20 sayfadan fazla olmamalıdır; bu nedenle pdf formatta olan metni kullanmanız doğru olur. Ekler listesini sizler hazırlayacaksınız. 12. Sayfadaki tarih boşluklarını da, elinizdeki belgelerde yazılı tarihleri dikkate alarak sizler doldurmalısınız.

 

  1. Başkaca ekler eklerseniz bunları da sırasıyla belirtiniz. Tüm bu ekleri arka arkaya sırasıyla koyunuz ve sağ üst köşeye mavi tükenmez bir kalemle sayfa numarası vererek adeta bir kitap şeklinde hazırlayınız. Daha sonra başvuru formunun 12. sayfasında her bir ekin karşısına, o ekin başladığı sayfanın numarasını yazınız. Başvuru formunu ve bu şekilde hazırladığınız ekleri sırasıyla bir araya getiriniz ve hiçbirini zımbalamadan, başvuru formu üste gelecek ve onun önünde de başvuru mektubu yer alacak şekilde, tümünü deforme olmayacak bir zarfa koyunuz. Mümkünse bundan önce, başvuru mektubu, başvuru formu ve tüm ekleri scan edip, bir CD’ye yükleyerek, bu CD’yi de (Ek-10 olarak belirtip) başvuru paketine ekleyiniz. CD’ye aktarma imkânınız yoksa bunu yapmayabilirsiniz ama postada belgelerin eksiltilmemesi için CD’ye aktarıp CD’yi de zarfa koymanızda yarar var.

 

  1. Başvuru formunun on üçüncü sayfasında, 70 numaralı kutucuğa başvuruyu postaya vereceğiniz tarihi veya bir gün öncesinin tarihini yazınız. 71. kutucuğa, başvuruyu doğrudan başvurucu yapacaksa, o imza atmalıdır; ancak bu zor görünmektedir. Avukat veya bir yakını olarak temsilci sıfatıyla başvuru yapılacaksa (Bu, daha makul görünmektedir.), bu durumda “temsilci” kutucuğu işaretlenmeli ve temsilci olan kişi bu kutucuğa imza atmalıdır. Ancak bu durumda, yukarıda belirtildiği gibi üçüncü sayfanın da doldurulması şarttır. 72. kutucuğa ise temsilcinin ismi, soy ismi ve yazışma adresi doğru olarak yazılmalıdır. Bu bilgiler yazışma için gerekli olan bilgilerdir. AİHM bu kısımda belirttiğiniz kişi ve adresle yazışacaktır. Bu adreste değişiklik olursa, zaman kaybetmeden başvuru numarasını da yazdığınız bir mektupla AİHM’ye yeni adresinizi mutlaka bildiriniz; bu konudaki mektubu önce fakslayıp daha sonra posta ile Mahkemeye gönderiniz. Eğer başvuruyu doğrudan başvurucu yapacaksa, 72. kutucuğa başvurucunun ismi, soy ismi ve adres bilgileri yazılmalı ve “başvurucu” kutucuğu işaretlenmelidir (Bunu önermiyoruz).

 

  1. Bu şekilde ekleri ile birlikte tamamladığınız başvuru formunu zarfa koyduktan sonra, başvuru formunun son bölümündeki adresi (The Registrar, European Court of Human Rights, Council of Europe, 67075 Strasbourg Cedex, France) zarf üzerine yazınız; kendi adres bilgilerinizi de yazıp başvuruyu postaya verebilirsiniz. Başvuruyu DHL veya UPS ya da benzeri güvenli bir kargo ile göndermenizde yarar var. Postada kaybolma ihtimalini düşünerek, haklarınızı kaybetmemek için en azından iadeli taahhütlü gönderiniz ve AİHM’ye ulaşıp ulaşmadığını mutlaka kontrol ediniz. Posta masrafları dâhil yaptığınız tüm masrafların belgelerini saklayınız. İleride ikinci (karşı) görüşlerinizi Mahkemeye sunma aşamasında masraflara ilişkin belgelerin fotokopilerini AİHM’ye sunarak, ihlal kararı verilmesi durumunda yaptığınız harcamaları geri alabileceksiniz.

 

  1. Başvuru formunun imzalı bir fotokopisi dâhil, tüm belgelerin ve postaya verme belgesinin birer fotokopisini mutlaka saklayınız. Bu açıdan her konuda yaptığınız başvurular için ayrı bir dosya oluşturunuz. Örneğin tutukluluk için ayrı, meslekten ihraç için ayrı bir başvuru dosyası hazırlayınız ve belgelerini o dosyada saklayınız. AİHM’ye göndereceğiniz her belgenin fotokopisini gönderiniz; aslını saklayınız. Başvurunuza dair her türlü yeni gelişmeden de mahkemeyi zamanında haberdar ediniz; A4 kâğıda söz konusu gelişmeyi yazarak, başvurucu ismini ve (varsa) başvuru numarasını da yazarak, önce fakslayıp daha sonra da posta yoluyla gönderiniz.

 

  1. İlk başvuru yapıldıktan sonra, aradan dört-beş ay geçmesine rağmen alındı mektubu başvurucuya ulaşmazsa, AİHM’ye bir mektup yazıp, başvuru yaptığınızı ve başvurunun alındığına dair herhangi bir mektup almadığınızı belirtip, başvurunun ulaşıp ulaşmadığını sorunuz. Bu mektubu önce fakslayıp, sonra postaya veriniz. Bu mektup, AİHM başvuru mektubu benzeri bir şekilde yazılabilir.

Güncel duyuruları Twitter hesabımızdan @yargiicinadalet takip edebilirsiniz